Rekordowe plony buraków cukrowych w Polsce, ale ceny spadają
Warszawa, Polska – W minionym sezonie 2024/2025 Polska zanotowała rekordowe plony buraków cukrowych, co przełożyło się na sporą nadwyżkę krajowej produkcji cukru. Mimo tych świetnych wyników, ceny cukru – zarówno na rynku krajowym, jak i światowym – systematycznie spadają. To spore wyzwanie dla producentów i plantatorów.
Kampania cukrownicza trwała od 26 sierpnia 2025 roku do 17 lutego 2026 roku. Wzięło w niej udział 17 cukrowni, należących do czterech głównych graczy na rynku: Krajowej Grupy Spożywczej, Pfeifer & Langen Polska, Sudzucker Polska i Nordzucker Polska. Średnio kampania trwała ponad 140 dni, czyli o pięć dni dłużej niż rok wcześniej. Sprzyjająca pogoda na początku zbiorów pozwoliła osiągnąć naprawdę imponujące rezultaty.
Świetne plony i wysoka produkcja
Buraki cukrowe uprawiano na powierzchni 258 tysięcy hektarów, a średni plon z hektara wyniósł rekordowe 72 tony. Zawartość cukru w burakach (polaryzacja) utrzymała się na poziomie 16%, podobnie jak w poprzednim sezonie. Producenci kupili łącznie 18,6 miliona ton buraków od ponad 25 tysięcy plantatorów. Co ciekawe, liczba plantatorów spadła o 880 w porównaniu z rokiem poprzednim, mimo że średnia powierzchnia upraw na jednego rolnika pozostała mniej więcej taka sama.
Krajowa produkcja cukru przekroczyła nasze roczne zapotrzebowanie, które szacuje się na około 1,6–1,8 miliona ton. W 2025 roku Polska wyeksportowała około 962 tysięcy ton cukru, głównie do Niemiec, Izraela, Tunezji i Włoch. Z kolei import cukru w okresie od stycznia do października 2025 roku wyniósł 98,6 tysiąca ton, z czego większość pochodziła z Niemiec.
Światowa nadpodaż i presja cenowa
Sytuacja na rynku cukru jest mocno powiązana z globalnymi trendami. Departament Rolnictwa Stanów Zjednoczonych (USDA) przewiduje, że w sezonie 2025/2026 światowa produkcja cukru wzrośnie o 4,7%, co jest większym wzrostem niż prognozowane globalne zużycie. Taka nadpodaż wywiera presję na ceny na rynkach światowych.
Michał Gawryszczak, dyrektor Związku Producentów Cukru w Polsce, zauważa, że ceny cukru na rynkach światowych spadły o 39% w ciągu ostatnich dwóch lat. Obecnie ceny światowe są znacznie niższe od unijnych, co obniża ceny eksportowe i opłacalność produkcji. W efekcie producenci muszą obniżać ceny, które płacą plantatorom za buraki.
Dodatkowym czynnikiem jest porozumienie z krajami Mercosur, które przewiduje bezcłowy przywóz 190 tysięcy ton cukru do Unii Europejskiej. Związek Producentów Cukru szacuje, że potencjalny bezcłowy import może sięgnąć nawet 1,5 miliona ton, co stanowi około 10% unijnej konsumpcji.
Polska na czele unijnej produkcji
Polska utrzymuje pozycję trzeciego największego producenta cukru buraczanego w Unii Europejskiej, odpowiadając za około 15% unijnej produkcji. Podczas gdy w całej Unii Europejskiej produkcja ma spaść w sezonie 2025/2026 (do 15,2–16,0 mln ton z 16,6 mln ton w sezonie 2024/2025), polscy producenci osiągają rekordowe wyniki.
Analiza branżowa i implikacje dla ubezpieczycieli
Obecna sytuacja rynkowa, z nadwyżką podaży i spadającymi cenami, stanowi spore wyzwanie dla sektora cukrowniczego. Dla ubezpieczycieli oznacza to potencjalne zwiększenie ryzyka związanego z kontraktami handlowymi i stabilnością finansową producentów.
- Ubezpieczenia upraw: Rekordowe plony mogą sugerować stabilność, jednak spadające ceny cukru mogą wpłynąć na rentowność rolników, co z kolei może mieć wpływ na ich zdolność do terminowego regulowania składek ubezpieczeniowych. Ubezpieczyciele mogą rozważyć analizę portfela polisowego pod kątem ekspozycji na sektor rolny i potencjalnych ryzyk związanych ze spadkiem cen surowców.
- Ubezpieczenia majątkowe i odpowiedzialności cywilnej: Koncerny cukrownicze, jako duże przedsiębiorstwa przemysłowe, są narażone na standardowe ryzyka związane z działalnością operacyjną. W kontekście presji cenowej, inwestycje w utrzymanie i modernizację infrastruktury mogą być odkładane, co potencjalnie zwiększa ryzyko awarii i wypadków.
- Ubezpieczenia kredytowe: Spadające ceny i potencjalne trudności finansowe niektórych podmiotów w łańcuchu dostaw mogą zwiększyć ryzyko niewypłacalności, co jest istotne dla ubezpieczycieli kredytowych zabezpieczających transakcje handlowe.
Implikacje dla konsumentów
Dla konsumentów obecna sytuacja może oznaczać stabilizację, a nawet potencjalny spadek cen cukru w sklepach w perspektywie krótkoterminowej. Nadwyżka podaży na rynku krajowym i presja cenowa z rynków światowych powinny przełożyć się na niższe ceny dla odbiorców końcowych. Jednakże, należy pamiętać o czynnikach zewnętrznych, takich jak polityka handlowa Unii Europejskiej czy globalne wydarzenia, które mogą wpłynąć na przyszłe ceny.
Warto obserwować ceny w sklepach, bo obecna sytuacja rynkowa sprzyja utrzymaniu cen na stabilnym lub niższym poziomie.