Szwedzkie rolnictwo cyfrowe: innowacje na polu, refleksje w Polsce
Kamień Śląski, Polska – Podczas XXI Międzynarodowej Konferencji Rolnictwa Cyfrowego w Kamieniu Śląskim usłyszeliśmy o szwedzkim podejściu do wdrażania nowoczesnych technologii w rolnictwie. Skupiają się tam na praktycznym zastosowaniu rozwiązań, zanim te trafią na rynek. Magnus Samuelsson z Agtech Sweden pokazał nam innowacje, które obejmują precyzyjne sortowanie ziarna, nowe metody suszenia, zaawansowane systemy ochrony gleby, technologie zwalczania chwastów i szkodników, a także sensory, robotykę i cyfrowe rozwiązania w hodowli zwierząt. Prezentacja wyraźnie pokazała różnicę w podejściu do innowacji między Szwecją a Polską – u nas wiele z omawianych technologii to wciąż temat do dyskusji.
Szwedzki model: od problemu do rozwiązania
Agtech Sweden, organizacja wspierana ze środków publicznych i prywatnych, koncentruje się na wczesnym etapie rozwoju startupów technologicznych. Ich model działania opiera się na finansowaniu, wsparciu eksperckim i bezpośrednim kontakcie z rolnikami. Zgłaszane przez nich potrzeby są podstawą do tworzenia rozwiązań opartych na sztucznej inteligencji, sensorach, dronach i systemach zdalnego monitoringu.
Kilka przykładów tych innowacji:
- Sortowanie nasion: Systemy oceniające zawartość białka w ziarnie przed sprzedażą, co pozwala na lepsze jego wycenienie i dopasowanie do wymagań odbiorcy.
- Suszenie ziarna: Metoda usuwania wilgoci na poziomie molekularnym, mająca na celu ograniczenie strat jakościowych i zużycia energii.
- Ochrona gleby: Systemy zapobiegające ugniataniu gleby, łączące dane satelitarne z informacjami z maszyn, dostarczające rolnikom rekomendacji dotyczących wjazdu w pole.
- Zwalczanie chwastów i szkodników: Urządzenia wykorzystujące mikrofale do eliminacji zagrożeń, ograniczające potrzebę stosowania chemii i minimalizujące straty finansowe.
- Sensory: Bezprzewodowe czujniki wilgotności gleby o długiej żywotności oraz systemy akustyczne wykrywające żerowanie szkodników.
- Obrazowanie: Kamery na maszynach rolniczych do oceny kondycji upraw, wykrywania chwastów i szacowania szkód, a także obrazowanie satelitarne do analizy nawożenia.
- Interakcja z maszynami: Systemy komunikacji głosowej z maszynami, pozwalające operatorom zadawać pytania w czasie rzeczywistym, co ma ograniczać błędy i przestoje.
- Nawozy i nasiona: Technologie pozyskiwania azotu z powietrza lokalnie, niezależnie od zewnętrznych dostaw energii, oraz obróbka nasion parą wodną i światłem w celu redukcji mykotoksyn.
- Hodowla zwierząt: Systemy monitoringu bydła na pastwiskach z wykorzystaniem obroży lokalizacyjnych oraz bezkontaktowe systemy oceny jakości mleka.
- Robotyka: Roboty do upraw warzywnych wyposażone w narzędzia do zwalczania chwastów oraz rozwiązania logistyczne usprawniające transport w polu.
Analiza branżowa: lepsze zarządzanie ryzykiem i efektywność
Prezentacja szwedzkich rozwiązań stanowi ważną lekcję dla polskiego rolnictwa, wskazując na potrzebę przesunięcia akcentu z teoretycznych dyskusji na praktyczne wdrożenia. Organizacje takie jak Agtech Sweden odgrywają kluczową rolę w minimalizowaniu ryzyka związanego z wdrażaniem nowych technologii, co jest istotne dla sektora ubezpieczeniowego.
Co to oznacza dla ubezpieczycieli:
- Nowe ryzyka i oceny: Rozwój rolnictwa precyzyjnego i cyfrowego wprowadza nowe rodzaje ryzyk, związane np. z awariami systemów monitoringu, błędami oprogramowania czy cyberatakami. Ubezpieczyciele będą musieli rozwijać swoje modele oceny ryzyka, uwzględniając te czynniki.
- Ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej: Wzrost wykorzystania autonomicznych maszyn i zaawansowanych systemów może prowadzić do nowych scenariuszy odpowiedzialności cywilnej, wymagających odpowiednich polis.
- Ubezpieczenia mienia: Inwestycje w drogie technologie, takie jak sensory, drony czy roboty, będą wymagały adekwatnych ubezpieczeń od kradzieży, uszkodzeń czy awarii.
- Ubezpieczenia upraw: Technologie precyzyjnego monitorowania stanu upraw i warunków atmosferycznych mogą w przyszłości pozwolić na bardziej zindywidualizowane i efektywne ubezpieczenia upraw, oparte na rzeczywistych danych, a nie tylko prognozach.
- Potencjał dla innowacji ubezpieczeniowych: Ubezpieczyciele mogą aktywnie wspierać wdrażanie technologii minimalizujących ryzyko, oferując korzystniejsze warunki polis dla gospodarstw stosujących zaawansowane systemy zarządzania ryzykiem.
Co to oznacza dla rolników:
- Zwiększona efektywność i redukcja kosztów: Wdrożenie cyfrowych rozwiązań, takich jak precyzyjne nawożenie, optymalizacja nawadniania czy zwalczanie chwastów, może znacząco obniżyć koszty produkcji i zwiększyć plony.
- Lepsze zarządzanie ryzykiem: Technologie monitorujące stan gleby, pogody czy kondycję roślin pozwalają na szybsze reagowanie na zagrożenia, co przekłada się na mniejsze straty.
- Poprawa jakości produktów: Systemy sortowania ziarna czy oceny jakości mleka pozwalają na uzyskanie wyższej ceny za produkty o lepszych parametrach.
- Konieczność inwestycji i szkoleń: Wdrożenie nowoczesnych technologii wymaga znaczących inwestycji początkowych oraz ciągłego podnoszenia kwalifikacji przez rolników i pracowników.
- Dostępność i koszt rozwiązań: Kluczowe dla polskiego rolnictwa będzie to, czy szwedzkie rozwiązania okażą się dostępne cenowo i technicznie dla polskich gospodarstw, które często operują na mniejszą skalę i z mniejszym kapitałem niż ich zachodni odpowiednicy.
- Wsparcie i doradztwo: Potrzebne będzie silne wsparcie ze strony instytucji badawczych, doradczych oraz programów finansowania, aby umożliwić polskim rolnikom efektywne przejście na rolnictwo cyfrowe.
Szwedzkie podejście, kładące nacisk na realne problemy i praktyczne wdrożenia, stanowi cenną inspirację. Polska branża rolna, w tym sektor ubezpieczeniowy, stoi przed wyzwaniem adaptacji tych innowacji do własnych realiów, aby sprostać przyszłym wyzwaniom i wykorzystać potencjał cyfryzacji.